15.6.20

Οι άστεγοι πρόσφυγες στην πλατεία Βικτωρίας


Δεκάδες οικογένειες προσφύγων έχουν βρει προσωρινό «κατάλυμα» στην πλατεία Βικτωρίας, στο κέντρο της Αθήνας. Πολύτεκνες οικογένειες, μικρά παιδιά και γυναίκες σε προχωρημένη εγκυμοσύνη κοιμούνται τα τελευταία 24ωρα στα παγκάκια της πλατείας, στις αποβάθρες του σταθμού του ΗΣΑΠ ή πάνω σε σεντόνια που έχουν απλώσει πρόχειρα στο πλακόστρωτο. Πρόκειται για ανθρώπους που έχουν πάρει την πολυπόθητη μπλε σφραγίδα στο τρίπτυχό τους, τους έχει αναγνωριστεί δηλαδή το δικαίωμα ασύλου και έχει αρθεί ο γεωγραφικός περιορισμός στις μετακινήσεις τους. Είναι οικογένειες που εγκατέλειψαν τη δομή της Μόριας στην Λέσβο και ήρθαν με δικά τους έξοδα στην Αθήνα, στο πλαίσιο του προγράμματος μαζικών εξώσεων από τις δομές φιλοξενίας, το οποίο εφαρμόζει η κυβέρνηση.

Οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πλατεία Βικτωρίας είναι μόνο μερικές δεκάδες αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, όταν το πρόγραμμα εξώσεων του αρμόδιου Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Νότη Μηταράκη, αφορά σε 11.000 άτομα. Προσφυγικές οργανώσεις και ομάδες αλληλέγγυων προειδοποιούν πως η σημερινή εικόνα στο κέντρο της Αθήνας δεν είναι τίποτα σε σχέση με τα καταστροφικά αποτελέσματα που θα έχει το πρόγραμμα εξώσεων της κυβέρνησης κατά την πλήρη εφαρμογή του. Όπως καταγγέλλουν, η κυβέρνηση βγάζει στους δρόμους 11.000 ανθρώπους χωρίς εξασφάλιση στέγης και χωρίς συμμετοχή σε προγράμματα ένταξης. Είναι ενδεικτικό πως οι πρόσφυγες που βρίσκονται τα τελευταία 24ωρα στην πλατεία Βικτωρίας δεν ταξίδεψαν στο πλαίσιο οργανωμένης μετακίνησης κάποιου φορέα, όπως η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, ούτε έχουν ως προορισμό κάποια άλλη δομή στο εσωτερικό της Ελλάδας (αφού τους έχει γίνει έξωση). Προχωρούν στα τυφλά.
Ο Διευθυντής του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων, Γιονούς Μουχαμμαντί, δηλώνει πως «αυτό είναι μόνο η αρχή. Έρχονται πολλοί άνθρωποι και από τα νησιά και από τα ξενοδοχεία που φιλοξενούνταν έως τώρα. Η κυβέρνηση τους έχει δώσει προθεσμία μέχρι το τέλος του μήνα. Στο τέλος του Ιουνίου θα βγουν πάρα πολλοί άνθρωποι στον δρόμο». Όπως εξηγεί ο κύριος Μουχαμμαντί, δεν είναι μόνο τα 11.000 άτομα που έχουν αναγνωριστεί ως πρόσφυγες. Είναι πολλοί οι άνθρωποι που μόλις περάσουν την πρώτη αξιολόγηση στα νησιά (όπου κρίνεται αν πληρούν ή όχι προσφυγικό προφίλ), εγκαταλείπουν τα νησιά γιατί οι συνθήκες στις δομές φιλοξενίας είναι άθλιες.
Από τις δομές στον δρόμο
Έχοντας λάβει δικαίωμα ασύλου από την ελληνική πολιτεία, οι πρόσφυγες της πλατείας Βικτωρίας είναι δικαιούχοι του προγράμματος «ΗΛΙΟΣ» του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης. Πρόκειται για το πρόγραμμα που προβλέπει την επιδότηση ενοικίου σε αναγνωρισμένους πρόσφυγες για έξι μήνες, υπό την προϋπόθεση πως θα έχουν βρει οι ίδιοι το διαμέρισμα που θα νοικιάσουν. Και σε αυτό το σημείο αρχίζει η παράνοια! Πολλά από τα έγγραφα που απαιτούνται για την ένταξη στα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας προϋποθέτουν την υποχρεωτική δήλωση διεύθυνσης κατοικίας (!), με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να μπαίνουν σε έναν φαύλο γραφειοκρατικό κύκλο.
Ο διευθυντής του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων παρακολουθεί από κοντά την περιπέτεια των άστεγων προσφύγων που κατέληξαν στην πλατεία Βικτωρίας και αναφέρει: «όλοι όσοι ρώτησα έχουν ακολουθήσει τις διαδικασίες που προβλέπονται από το κράτος. Έχουν κάνει εγγραφή στο πρόγραμμα «ΗΛΙΟΣ». Σε αυτό, όμως, τους ζητούν ΑΦΜ. Πήγαν στα αρμόδια γραφεία να ζητήσουν ΑΦΜ και τους είπαν ότι πρέπει να έχουν συμβόλαιο σπιτιού. Το ίδιο το πρόγραμμα που πάνε για να βρουν σπίτι τους λέει ότι πρέπει να έχουν ΑΦΜ!». Παράλληλα, ο κύριος Μουχαμμαντί υπογραμμίζει: «αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να έχουν τουλάχιστον 800 ευρώ για να νοικιάσουν ένα σπίτι, να πάρουν το συμβόλαιο,να πάρουν ΑΦΜ και στο τέλος να πάρουν την επιδότηση από το πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ.
Όπως καταγγέλλει ο κύριος Μουχαμμαντί, τα τελευταία 24ωρα εμφανίστηκαν σαν μανιτάρια διαμερίσματα διακινητών, τα οποία μέχρι πριν λίγο καιρό ήταν … εξαφανισμένα. «Χρησιμοποιούν την εφαρμογή Telegram. Μπήκα κι εγώ χθες και είδα πως νοικιάζουν ένα δωμάτιο έως και 600 ευρώ για μία οικογένεια». «Μπήκα σε δύο τέτοια σπίτια, είναι άθλιες οι συνθήκες. Δεν είναι στέγη αυτό, απλά εξαφανίζονται οι άνθρωποι από την πλατεία και από την αστυνομία. Χθες βράδυ (σ.σ. Σάββατο 13.06) ενημερωθήκαμε ότι η αστυνομία ήθελε να πάρει τους ανθρώπους από το πάρκο και να τους πάει κάπου αλλού. Ο διοικητής του Τμήματος Αλλοδαπών είπε πως υπάρχει η δυνατότητα να τους πάει σε ένα κτίριο, αλλά εκεί θα πρέπει οι ίδιοι να πληρώσουν κάποια έξοδα. Δεν υπάρχουν, όμως, λεφτά». Έτσι, πολλοί είναι οι επιτήδειοι που προσφέρουν διαμερίσματα στους άστεγους πρόσφυγες έναντι εκατοντάδων ευρώ και στη συνέχεια στοιβάζουν 30 ή 40 άτομα σε λίγα τετραγωνικά μέτρα.
Ουσιαστικά, ο σχεδιασμός του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου δεν περιλαμβάνει πρόβλεψη ούτε καν για τους αναγνωρισμένους πρόσφυγες. Έτσι, οι άνθρωποι που έχουν καταλήξει στην πλατεία Βικτωρίας περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους πηγαίνοντας από οργάνωση σε οργάνωση ζητώντας νομική υποστήριξη και βοήθεια για την ανεύρεση στέγης. Το βράδυ επιστρέφουν στο πάρκο για να κοιμηθούν, όμως οι κίνδυνοι πλέον δεν είναι μόνο η ασιτία και η αστεγία. Σωματέμποροι, διακινητές και έμποροι ναρκωτικών παραμονεύουν για να εκμεταλλευτούν οικονομικά ή και σεξουαλικά αυτούς τους ταλαιπωρημένους ανθρώπους. «Έχουμε καταγράψει ήδη σοκαριστικές περιπτώσεις εκμετάλλευσης. Είναι σε μία κόλαση αυτοί οι άνθρωποι», αναφέρει ο κύριος Μουχαμμαντί.
Από τον δρόμο στην ιδρυματοποίηση
Από τη θέση του Διευθυντή του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων, ο κύριος Μουχαμμαντί επισημαίνει πως η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί «είναι αποτέλεσμα έλλειψης μίας στρατηγικής ένταξης, που δεν υπήρχε ποτέ στην Ελλάδα». Όπως μας λέει, «όταν διαμορφώθηκε το πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ, ήρθαμε σε πολύ μεγάλη σύγκρουση με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Αν αυτά τα προγράμματα δεν συνοδεύονται από προγράμματα ένταξης, εκμάθησης γλώσσας κλπ, οδηγούν στην ιδρυματοποίηση των ανθρώπων. Λέγαμε από τότε πως σε δύο χρόνια αυτοί οι άνθρωποι θα βρίσκονται πάλι στον δρόμο. Όπως κι έγινε. Εμείς δεν θέλουμε μόνο τα σπίτια. Δεν θέλουμε μόνο ένα κλειδί και μία κάρτα. Θέλουμε έναν δρόμο να μάθουν οι άνθρωποι την γλώσσα και να σταθούν στα πόδια τους. Ένα πρόγραμμα ένταξης, όπως υπάρχει σε όλες τις χώρες».
Αναμένοντας χιλιάδες εξώσεις προσφύγων μέχρι το τέλος του μήνα, ο κύριος Μουχαμμαντί τονίζει: «αυτή τη στιγμή χρειάζονται επειγόντως μέτρα για να μην μείνουν αυτοί οι άνθρωποι στον δρόμο, για να μην έχουμε ανθρωπιστική κρίση. Στη συνέχεια, πρέπει να ξεκινήσει μία στρατηγική ένταξης από το Υπουργείο για να μην έχουμε πάλι σε ένα χρόνο το ίδιο πρόβλημα. Δεν πρόκειται να σταματήσουν να έρχονται πρόσφυγες, αφού υπάρχουν ακόμη οι αιτίες που ωθούν τους ανθρώπους να φύγουν. Η Ελλάδα δεν μπορεί να μείνει έξω από αυτό το παγκόσμιο φαινόμενο. Πρέπει να έχει μία μεταναστευτική πολιτική ένταξης των ανθρώπων. Η Ελλάδα δεν είναι πια χώρα περάσματος, πρέπει να το δεχτούμε ότι είναι και χώρα προορισμού».
Γράφει: Τζένη Κριθαρά

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου